Nhờ cây hồ tiêu, hàng ngàn hộ ở Chư Sê (Gia Lai) trở thành những người giàu có, mức thu nhập hàng năm từ vài trăm triệu đồng đến vài tỉ đồng. Thế nhưng năm nay, các chủ vườn tiêu ở đây âu sầu, buồn bã bởi sản lượng giảm mạnh, trong khi đó, giá cả các loại vật tư nông nghiệp lại tăng cao…

Sản lượng tiêu giảm nông dân lo lắng. Ảnh: Vy Thảo

Nông dân trồng tiêu huyện Chư Sê đang bước vào mùa thu hoạch tiêu năm 2010. Tuy nhiên không khí thu hoạch ở những vườn tiêu không rầm rộ như những năm trước. Nhiều người trồng tiêu ở xã Ia Blang cho biết: Hồ tiêu năm nay năng suất thấp hơn so với những năm trước, giá đầu vụ giảm 5.000-10.000 đồng/kg/tiêu đen so với cuối năm 2009. Bên cạnh đó, trên địa bàn đang xảy ra tình trạng tiêu chết rải rác ở một số vườn. Ông Hoàng Phước Bính- Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê cho biết: “Thiên tai, sâu bệnh hại xảy ra ở hầu hết các vùng tiêu trọng điểm đã khiến vùng chuyên canh hồ tiêu huyện Chư Sê năm nay chỉ đạt sản lượng 11.000-12.000 tấn, giảm 5.000 tấn (khoảng 30%) so với năm 2009”.

Hơn một năm qua, thị trường hồ tiêu có nhiều biến động lớn, diễn biến phức tạp. Đầu năm ngoái giá tiêu rớt thê thảm, xuống còn 30.000- 32.000 đồng/kg, sau đó tăng lên 42.000 đồng/kg vào tháng 8-2009 và đạt giá  47.000- 49.000 đồng/kg vào cuối năm. Thế nhưng hiện nay khi mùa thu hoạch tiêu đang bắt đầu thì giá tiêu trên thị trường Gia Lai chỉ dao động từ 40.000 đồng đến 41.000 đồng/kg tiêu khô.

Hơn 15.000 nhà vườn trồng tiêu Chư Sê đang thực sự lo lắng trước thực tại này. Anh Lê Quý Thái, ở thôn 3, xã Ia Blang cho biết: “Hồi năm ngoái, năng suất vườn tiêu 1.000 trụ của gia đình tôi đạt sản lượng gần 3 tấn, với mức giá như ở thời điểm đó sau khi trừ chi phí cũng có ít tiền lời bỏ túi. Năm nay, ước đạt khoảng 2 tấn (chỉ khoảng 30% so với năm ngoái) trong khi chi phí phân bón, thuốc trừ sâu, xăng dầu bơm tưới, thuê mướn nhân công… tăng vùn vụt. Nếu giữ mức giá như hiện nay thì may lắm cũng chỉ đủ hòa vốn”.

Sản lượng thấp, ngoài nỗi lo vốn đầu tư và tái đầu tư cho vườn tiêu, thì nhân công cũng đang là nỗi lo đối với người trồng tiêu khi hàng ngàn ha tiêu vào vụ thu hoạch. Chị Lê Thị Nga- một người trồng tiêu than thở: “Những năm trước, vào mùa thu hoạch gia đình tôi thuê 13 nhân công từ các nơi khác đến để hái tiêu. Năm nay, năng suất thấp, nhân công khan hiếm, tiền công lại cao (60 ngàn đồng/người/ngày) nên tôi chỉ thuê 5- 6 lao động tại chỗ thu hái. Còn lại lấy công làm lời bằng cách tự huy động công sức gia đình để thu hoạch, giảm đi một phần chi phí”.

Theo nhận định của Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam, thời gian tới, giá cả hồ tiêu trên thị trường sẽ diễn biến phức tạp, có thể có những diễn biến bất ngờ nếu cung cầu trên thế giới mất cân đối lớn. Tuy nhiên, cũng theo ông Hoàng Phước Bính: “Đôi khi giá cả nông sản trong nước không hẳn phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường thế giới mà còn phụ thuộc vào mùa vụ thu hoạch, hay khả năng kinh tế của người dân có trữ kho lâu sau khi thu hoạch hay không”… Để người trồng tiêu cần có cách ứng phó thông minh, Chính phủ cần có cơ chế chính sách phù hợp cho nông dân nói chung, người trồng tiêu nói riêng.

Vy Thảo