Vẫn là khung cảnh yên bình, thân thiện. Vẫn nước bạn Lào còn nhiều khó khăn. Nhưng sang công tác lần này, chúng tôi có cảm giác háo hức khác thường. Có lẽ vì nôn nao muốn biết các bạn chuẩn bị SEA Games 25 như thế nào.

Hình ảnh quen thuộc

Xe qua Cửa khẩu Bờ Y- tỉnh Kon Tum rồi lao vun vút. Vẫn là những cánh rừng xanh thẳm, điệp trùng. Mấy trận mưa lớn làm cho một số đoạn đường sạt lở. May là còn đi được. 52 cây số đường đèo ngoằn ngoèo uốn lượn sau khi qua Bờ Y chỉ một loáng đã tụt lại phía sau.

Cắt băng khánh thành Làng Vận động viên SEA Games 25 tại Viêng Chăn (Lào). Ảnh: Thất Sơn

Gần trưa, chúng tôi đến Attapeu. Thị xã nghèo phía Nam Lào này đón chúng tôi như những người thân quen. Cảm giác đó không biết có từ khi nào. Có lẽ đến Lào từ hướng Kon Tum, Attapeu là nơi gặp gỡ đầu tiên chăng? Tôi tranh thủ dạo một vòng quanh thị xã bé nhỏ. Cây cầu bắc ngang sông uốn lượn như một nét đẹp hiện đại. Công sở mơ màng trong làn mưa nhẹ. Hàng quán lưa thưa người. Chợ Attapeu có lẽ là nơi đông nhất. Người Việt Nam lập nghiệp, buôn bán ở chợ này khá đông.

Cũng thấy một số panô tuyên truyền sự kiện SEA Games 25 nhưng thưa vắng. Chỉ khi đến Champasăk, Khăm Muộn, Pôlykhămxây, Savanakhet thì không khí SEA Games mới có phần rõ nét. Tờ rơi, khẩu hiệu, panô, biểu tượng, linh vật SEA Games 25 là 2 chú voi con Chăn Tha, Chăn Thi xuất hiện ở các trục đường chính, chợ búa, siêu thị, nhà hàng, khách sạn. Tôi để ý sân vận động ở Păk Sé. Bởi theo dự kiến ban đầu, đây là nơi tổ chức các trận bóng đá nữ SEA Games. Năm trước, nó hãy còn ngổn ngang xây dựng. Bây giờ, công trình đã hoàn thành. Nhìn từ xa, đài nước cao vút,  những hàng ghế đều tăm tắp xếp liền nhau và hình dáng cong cong uốn lượn của sân vận động trông vừa hiện đại lại vừa nhẹ nhàng phóng khoáng. Theo thông tin mới nhất, công trình này cuối cùng không phục vụ SEA Games mà tấ t cả các môn thi đấu đều được tổ chức tập trung tại các công trình ở thủ đô.

Khải hoàn môn. Ảnh: Thất Sơn

Trên đường vào Viêng Chăn, chúng tôi có dịp quan sát một loạt công trình nằm liền nhau: Sân vận động, nhà thì đấu thể thao, sân quần vợt,... Tất cả đều như vừa hoàn thành và được bảo vệ cẩn thận. Hẳn là để dành cho sự đồng loạt khởi động SEA Games.

Khởi động SEA Games

Làng Vận động viên SEA Games cho tôi cảm giác ấn tượng ngay khi mới trông thấy. Cùng với dòng người đến dự lễ khánh thành và bàn giao công trình cho nước bạn, trong tôi từng lúc lớn lên và hình thành rõ nét sự phấn khởi và tự hào trước thành quả của một doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp tỉnh nhà. Trời hãy còn nhiều nắng nhưng Đoàn Nghệ thuật Trung ương Lào đã biểu diễn văn nghệ chào mừng sự kiện khánh thành làng VĐV SEA Games. Tiếng nhạc rộn ràng, tiếng người cười nói vui vẻ. Phó Thủ tướng Lào Xổm Xa Vạt Lềnh Xa Vắt, Phó Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Việt Nam tại Lào Tạ Minh Châu, rồi lần lượt các quan chức thuộc các bộ ngành, địa phương 2 nước đến dự. Tham dự còn có hàng trăm sinh viên Lào, phóng viên báo chí đến từ nhiều nơi, nhiều nhất có lẽ từ Việt Nam. Dự án làng VĐV SEA Games 25 có quy mô 5,35 ha; trong đó có 12.797 m2 nhà ở, 10.112 m2 cho hạ tầng giao thông và bãi đỗ xe. Hạng mục chính của dự án gồm nhà điều hành trung tâm 3 tầng với 1.590 m2, 8 blốc nhà nghỉ cho VĐV cao 4 tầng, căng tin 1.816 m2 cao 1 tầng,  4 bếp nấu ăn phục vụ 1.400 người. Ngoài ra còn các hạng mục: Nhà bảo vệ và tường rào, nhà giặt, trạm điện, hệ thống cây xanh... Sau khi phục vụ SEA Games, công trình sẽ là ký túc xá cho khoảng 8 ngàn sinh viên Lào. Mọi hình dung trên giấy tờ đều trở nên khô cứng trước một công trình rộng lớn, bề thế, đồng bộ và khép kín hiển hiện trước mặt. Tầm quan trọng và ý nghĩa to lớn của công trình đã được ghi nhận xứng đáng, được Chính phủ Lào chọn làm công trình trọng điểm phục vụ SEA Games.  Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai vinh dự được Chính phủ Lào tặng thưởng Huân chương Phát triển hạng nhất.

Chùa That Luong.  Ảnh: Thất Sơn

Phục vụ SEA Games và để giới thiệu, quảng bá hình ảnh đất nước Triệu Voi với bè bạn gần xa nên Chính phủ Lào cũng đã dành nhiều công sức, tiền của đầu tư xây dựng nhiều dự án công trình mới và tập trung chỉnh trang đô thị, đặc biệt là ở thủ đô. Gần như ở khắp Viêng Chăn chỗ nào cũng được đầu tư sửa sang, chăm sóc, hiện đại. Rõ nhất là hệ thống đường sá, cây xanh, hoa viên, điện thắp sáng. Ngay khi còn cách thủ đô hàng chục cây số, chúng tôi đã chứng kiến một không khí lao động khẩn trương của những người công nhân đang trong quá trình thảm nhựa mặt đường. Những đoạn đã thảm nhựa xong thì trồng cỏ và trang trí. Nhiều khách sạn, nhà hàng đang trong quá trình hoàn thiện. Di sản thế giới chùa That Luong dù trời trưa nóng bức vẫn đông nghịt người đến tham quan. Chỉ gian chính điện của chùa đóng cửa để sửa chữa, cùng với hàng trăm ngôi chùa khác ở Viêng Chăn đều được bảo vệ và chăm sóc cẩn thận. Duy nhất có lẽ chỉ có Khải hoàn môn là vẫn xưa cũ, uy nghiêm. Công tác bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn văn hóa văn minh đô thị cũng đang được thắt chặt. Nhiều tuyến đường ở Viêng Chăn đã không còn xuất hiện xe tuk tuk. Sa Vát- một người bạn Lào cho tôi biết, thời gian này trai gái không được âu yếm nhau ở nơi linh thiêng như chùa chiền...

Thất Sơn