Từ năm 2005, ngành chức năng của tỉnh Gia Lai đã tổ chức gắn chip điện tử cho gấu nuôi nhốt có nguồn gốc hoang dã. Thế nhưng vì thiết bị đọc chip chưa được trang bị nên công tác theo dõi, giám sát, quản lý các cơ sở nuôi nhốt gấu không được chặt chẽ…

Tại xã Ia Băng (huyện Chư Prông), có một điểm chuyên bán mật gấu, chủ nhân thậm chí còn công khai treo cả biển ra đường (có điện thoại liên lạc) để mọi người cùng biết. Trong vai người cần mua mật gấu để chữa chấn thương cho người thân, dùng điện thoại liên lạc với thuê bao di động được in trên biển quảng cáo, thì có một người tự giới thiệu tên Hùng, cho biết: Tại nhà ông hiện đang có bán mật gấu với giá 70.000 đồng/cc, số mật này ông bán giùm cho mấy ông anh ở ngoài Bắc. Các chứng như sưng, bầm thông thường, thoa mật gấu sẽ hết ngay. Khi chúng tôi hỏi mật thật hay giả thì ông bảo phải đến để kiểm chứng.

Ảnh: Tiêu Cương

Cũng với cách làm trên, chúng tôi đã liên hệ với các địa chỉ nuôi nhốt gấu hoang dã đã được ngành chức năng gắn chip điện tử theo dõi trên địa bàn TP. Pleiku. Với số điện thoại (059)3871343, 3826809 (12 Thống Nhất, phường Ia Kring, TP. Pleiku) một người phụ nữ cho biết tại địa chỉ trên có bán mật gấu nuôi, giá 100.000 đồng/cc. Tương tự là số điện thoại (059)3877154 (14 Hùng Vương, phường Ia Kring, TP. Pleiku) một người đàn ông nói cũng có bán mật gấu nuôi với giá 60.000 đồng/cc. Cả hai người đều hướng dẫn cụ thể địa chỉ để chúng tôi dễ tìm đến.

Làm việc với chúng tôi về vấn đề công khai bán mật gấu ở xã Ia Băng, một cán bộ Kiểm lâm cho biết, trường hợp này sẽ căn cứ theo pháp luật hiện hành mà xử lý. Còn vấn đề quản lý gấu nuôi nhốt trên địa bàn tỉnh, ông Nguyễn Đình Khanh- Trưởng phòng Bảo tồn Thiên nhiên thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh thừa nhận: Công tác quản lý gấu nuôi nhốt có nguồn gốc hoang dã trên địa bàn tỉnh chưa được chặt chẽ. Nguyên nhân là vì dù ngành đã tổ chức gắn chip điện tử để quản lý theo dõi, giám sát nhưng vì chưa được trang bị thiết bị đọc chip nên thực sự chúng tôi không thể biết số gấu nuôi nhốt trên địa bàn có gắn chip hay không. Mọi việc chỉ trông chờ vào sự “trung thực” của các chủ cơ sở nuôi nhốt gấu thông qua các bản cam đoan không chích hút, kinh doanh mật gấu, báo cáo diễn biến cá thể… Công tác thanh tra, kiểm tra mặc dù tiến hành thường xuyên theo định kỳ cũng có, đột xuất cũng có nhưng vẫn chưa phát hiện được chủ nuôi nhốt có chích hút mật gấu hay không (?).

Qua tìm hiểu của chúng tôi, 23 con gấu nuôi nhốt trên địa bàn tỉnh được gắn chip năm 2005, hiện đã có 6 con bị chết. Chúng tôi lần theo một số địa chỉ có đăng ký nuôi nhốt gấu trên bàn TP. Pleiku để tìm hiểu thì được biết một số gấu đã được chủ nuôi di chuyển đến chỗ khác thế nhưng Phòng Bảo tồn Thiên nhiên lại chưa nắm được việc này (trong Văn bản số 571/KL-BTTN của Chi cục Kiểm lâm tỉnh về việc triển khai các biện pháp quản lý động vật hoang dã có điều khoản đặc biệt chú ý quản lý chặt chẽ các loài thú quý hiếm…).

Được biết, Chính phủ đã có Nghị định số 32/2006/NĐ-CP ngày 30-3-2006 về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm. Ủy ban Nhân dân tỉnh ngày 18-11-2009 cũng đã có Chỉ thị số 14/2009/CT-UBND về việc tăng cường quản lý động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh... Theo các văn bản trên thì đơn vị được giao nhiệm vụ giám sát, phát hiện, xử lý hoặc tham mưu cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm là ngành Kiểm lâm. Nhưng không hiểu vì lý do gì mà đến nay vẫn còn tình trạng người dân công khai buôn bán mật gấu, các cơ sở nuôi gấu trên địa bàn “âm thầm” buôn bán mật gấu trái phép, tự di chuyển gấu mà không báo cáo?

Tiêu Cương